Die gras dra 'n ligte, geel skynsel, en as die
wind daardeur golf, dan wissel die groen en geel sag vervloeiend af op die
rustige deining. Linda se vingers speel met
die ryp grassate waar sy wandel na die tuin toe. In haar oë slaan die
gloed op van die volrype somergroei: die goudgerande blaartjies voor haar wat
lewenskugter ritsel in die wind, asof hulle elke oomblik kan losruk om grond
toe te dwarrel: die syige grassate wat so mollig aai deur haar hand en dan weer
regop kom om fyn, glansig te tower met die
lig van die stygende môre-son. Die beet kleur donkerpers in die klam
aarde en 'n gloed van hartstog straal uit die donker rose langs die windpomp,
die oopgaande knoppe een wonder van tere ontroering waaruit die geure van frissoet
lewe kom en waarin doudruppels glans in verborge skoonheid. Dit is of die somer
om haar 'n afskeidshimne sing, noudat die groei en lewe voldrae is, en alles
weer oorgegee sal word aan die verkwyning
in die najaar, wanneer die geel, deurskynende
blare sal dwarrel van die borne, die sagte
tuingrond 'n kleed van geel, sterwende blare sal wees, agter die mure in die
koelte nog ryp sal skitter, ryp wat die
aarde hard maak en glasig dood daaraan klewe, en in die wye lug 'n
verlatenheid sal huiwer, diep en ontroerend, 'n verlatenheid wat vol heimwee is
en afskeid, en saans tasbaar opkom uit die
lang stroke spierwit grassaad waarin die sterwende son se strale lê.
O, haar
hart huiwer; sy is bang vir wat kom. Uit die volgroeide somerlewe, die
vlammende kleurgeweld om haar, die swaar
geur van vrugte in die boord, die deursonde struike en plante en die
groot sonnehemel so wyd stralend oor alles, kom die boodskap na haar gewonde
hart: afskeid. Dit is die ware betekenis
van die lewe; dat in alles wat vir jou skoonheid was, waar jou hart aan
hang of jy dit nooit kan verloor nie, die afskeid reeds te lees is. So huiwer
die afskeid nou in die voldrae lewe om haar. Die lewe het sy groeikrag aan die
aarde gegee. Soos 'n wilde gejuig van kleure en uitbrekende lewe het die lente
gekom en toe verdiep in die rus en die erns van die somer, en nou moet die
najaar kom, en die natuur sal gaan slaap, 'n slaap so stil soos die dood self.
Maar later kom die herontwaking, as die
kragte weer gis. Maar die mens wat sterwe? En Hannes? Nooit keer hy weer terug nie ... Maar nooit is die lewe dieselfde as
dit terugkom nie, altyd anders en tog dieselfde skeppende kragte. Die
lewe gaan voort, en tog wil al wat bestaan, dit bly behou ... Hoe kan hulle
ooit verstaan hoe nietig en klein elkeen is in die groot Gang, wat net vir ‘n
oomblik in hulle lewe ...
Aanvang
van slothoofstuk uit C. M. van den Heever se Somer, Tweede uitgawe, Agste druk, 1979 J. L. van Schaik, Pretoria.
